Blog: Dlaczego wolimy fikcyjną rzeczywistość? Krzysztof Karoń

Czy prawda to są nasze poglądy? Dlaczego wolimy fikcyjną rzeczywistość? Prawda jest dobrodziejstwem czy przekleństwem? Na te i wiele innych pytań odpowie nam gość programu, autor nagrodzonej książki "Historia antykultury" Krzysztof Karoń.

Wprowadzenie do tematu dyskusji

I tutaj rzecz też ciekawa, bo rozmawiamy o różnych sprawach i wyjaśnimy sobie wraz z naszym gościem Krzysztofem Karoniem kilka podstawowych pojęć. Mówię o tym, że jeśli dyskutujemy na jakikolwiek temat, musimy ustalić pewnego rodzaju pojęciowość. Więc mówimy o pracy, o kulturze, antykulturze, rzeczywistości fikcyjnej, rzeczywistości realnej.

Mam krótkie takie wrażenie, że dzisiaj głównie naukowcy zajmujący się naukami humanistycznymi pracują nad tym, aby fikcyjna rzeczywistość stała się rzeczywistością realną. Otóż wszelkiego rodzaju myśli i badania, które oni formułują, sprowadzają się do tego, żeby w umysłach ludzkich zmienić paradygmaty antykulturowe. Wykształciło się wiele takich sytuacji, które jeszcze do niedawna wydawało się, że nie odgrywały tak istotnej roli, jak dzisiaj.

Generalnie świat się podzielił - dlaczego wolimy antykulturę niż kulturę? Dlaczego np. środowiska artystyczne, akurat które znam i które są mi bliskie z racji mojego zawodu, dokonały też między innymi takich podziałów na ludzi dobrych i złych? Dobry to jest taki, na przykład (oczywiście tutaj trywializuję, ale coś w tym jest) - dobry to jest ten, który je ryż, a nie ziemniaki. Dobry to jest taki, który jest za postępem, a nie za faszyzmem i tak dalej.

Takie bardzo w sumie proste, a wyraziste zróżnicowania nastąpiły. Szkoda, że tak jest, a Krzysztof Karoń nam tutaj, myślę, wyjaśni wiele z tych rzeczy - dlaczego tak jest, nawet w takiej niekoniecznie długiej rozmowie. Ale myślę, że to jest bardzo istotne.

I to, co powiedział na temat prawdy - my mylimy prawdę często z poglądami, a jeżeli chcemy rozmawiać na te tematy, to musimy swoje poglądy jakby zostawić gdzieś, a opierać się na tych pojęciach podstawowych. Naprawdę, naprawdę na jakichś dokumentach, na rzeczywistości racjonalnej.

• No tak, ja tutaj powiedziałem, że naukowcy zajmujący się humanistyką, wszelkiego rodzaju socjologowie, filozofowie, psychologowie, oczywiście formują tak te swoje badania, aby wyszło to, co ma wyjść, bo chodzi tak naprawdę o to, żeby jednak w tych umysłach ludzkich zakorzeniły się zupełnie te inne paradygmaty. Częstym ideologia ma się jako rzeczywistość. Rzecz jasna zaraz powiedzą, że ja się na tym nie znam. No pewnie, że tak. Cóż ja, prosty zwykły człowiek, mogę na ten temat powiedzieć? Mogę powiedzieć tyle, co widzę dookoła - ta rzeczywistość fikcyjna jest bardzo mocno propagowana i bardzo mocno proponowana. I tutaj nie będę wymieniał wszystkich rzeczy na potwierdzenie tego, co mówię, ale myślę, że też wiele osób wie dokładnie, o co mi chodzi.

Kim jest Krzysztof Karoń

Kim jest Krzysztof Karoń? Pochodzi z rodziny nauczycielskiej z Tomaszowa Mazowieckiego, mieszka w Warszawie, gdzie ukończył średnią szkołę. Swego czasu Krzysztof Karoń wykładał architekturę na naszej uczelni, zajmuje się również grafiką komputerową. To jest po prostu wybitny umysł, który w komunikatywny sposób tłumaczy zawiłości współczesnej rzeczywistości. Prowadzi witrynę w internecie pod tytułem "Historia sztuki". I jeszcze jedna bardzo ważna rzecz - w ubiegłym roku Krzysztof Karoń wydał książkę pod tytułem "Historia antykultury", która uzyskała nagrodę fundacji Pafery, przyznaną w ramach tejże rocznej edycji nagrody imienia Józefa Mackiewicza. I jest to jedna z najbardziej prestiżowych nagród. No to zależy oczywiście w jakim środowisku, bo to tak wygląda, co tu dużo mówić. Ale jedni mają nagrodę Nike, inni mają nagrodę imienia Józefa Mackiewicza.

Wypowiedź Krzysztofa Karonia o prawdzie i rzeczywistości fikcyjnej

To jest bardzo trudny temat z tego względu, że bardzo trudno jest rozmawiać na takie tematy, jeśli się pewnych pojęć podstawowych nie zdefiniuje. Bo zwierzęli się, chcę rozmawiać o prawdzie, to wypadałoby przynajmniej z grubsza ustalić, co się przez to rozumie. Dzisiaj ludzie mylą pojęcie prawdy z pojęciem poglądów, ze stanowiskami, z interesami. Czy jeśli stanowisko czy ideologia jest mylona z prawdą, mówi się, że każdy ma swoją prawdę - no to jest to wynik głębszego procesu. To nie jest rzecz, która się wzięła znikąd, to nawet nie jest kwestia tak zwanego zagubienia. To jest wynik bardzo długotrwałego procesu. No, należałoby tak powiedzieć, że demoralizowania ludzi, pozbawiania ludzi zdolności myślenia, ponieważ na świecie to jest proces znacznie dłuższy, a u nas ten proces ruszył całą parą właśnie od tej tak zwanej transformacji ustrojowej, która z tą transformacją, która w związku z tą transformacją ustrojową ma tylko pośredni związek, bo ten proces poprzedza transformację ustrojową, która w tej chwili się dopiero zaczyna dokonywać.

Więc bardzo trudno jest na ten temat mówić szczegółowo właśnie, jeśli się nie wyjaśni, o czym tak naprawdę rozmawiamy. Natomiast to wrażenie, które pan opisuje, że ludzie nie chcą prawdy, to bierze się z tego, że ludzie po prostu żyją od bardzo dawna już - trudno nawet mówić o latach, bo to zależy w jakim kraju świata - ale u nas to już tak zdecydowanie od 30 lat żyjemy w rzeczywistości fikcyjnej. W związku z tym nawet trudno ustalić, jakiej wiedzy ludzie o tej rzeczywistości nie chcą. Ludzie nie chcą, ponieważ ta rzeczywistość... I czy znowu wpadam w pułapkę słów - co to znaczy realna rzeczywistość? Ta rzeczywistość, która dzieje się w sposób niezależny od ludzkich poglądów i jest po prostu niewygodna.

Ludzie nie chcą przyjąć do wiadomości tej wiedzy, z której wynika, że oni po pierwsze żyją w świecie fikcyjnym i w dalszym ciągu podtrzymują tę fikcję, czyli w gruncie rzeczy chcą żyć w świecie, w którym można kraść, bo to w największym skrócie się do tego sprowadza.

Dlaczego? Realna rzeczywistość jest niewygodna. Ludzie, przy tego typu rozmowach, to co chwilę trzeba się napotykać na różnego typu przeszkody, o które się człowiek będzie potykał. Ludzie chcą żyć w rzeczywistości, w której żyją i która jest rzeczywistością fikcyjną. W związku z tym to nawet trudno powiedzieć, że oni się boją tej realnej rzeczywistości, ponieważ z realną rzeczywistością mamy do czynienia na innym trochę poziomie. Natomiast na poziomie realnego życia większość ludzi w tej chwili nie żyje w realnej rzeczywistości. Żyje w rzeczywistości wirtualnej, która jest kreowana przez szkołę, media, przede wszystkim szkołę, media, a z kolei cały ten obraz świata jest kreowany przez ośrodki akademickie, przez elity intelektualne, które mają tych ludzi utrzymywać w takim stanie. Natomiast dlaczego ci ludzie nie chcą wyjść z tej fikcyjnej rzeczywistości? Ponieważ ta fikcyjna rzeczywistość obiecuje im prawo do kradzieży, obiecuje im wolność, ryzyko, za które nie trzeba będzie płacić. To się przekłada, to co wcześniej mówiłem, przekłada się na realia.

(Kompletny transkrypt dyskusji do pobrania po niżej)

Żródło: https://radio.opole.pl/497,661,krzysztof-karon-min-o-tym-dlaczego-wolimy-fikcyj